انکوباتور O2-CO2 آزمایشگاهی

انکوباتور O2/CO2 چیست و چه تفاوتی با مدل‌های معمولی دارد؟

انکوباتور تری‌گس (Tri-Gas) یا O2/CO2، پیشرفته‌ترین ابزار مهندسی‌شده برای شبیه‌سازی دقیق شرایط درون‌تنی (In Vivo) در محیط آزمایشگاه است. برخلاف انکوباتورهای معمولی که تنها دما و غلظت دی‌اکسید کربن را کنترل می‌کنند، این دستگاه قادر است غلظت اکسیژن (O2) را نیز با دقت بسیار بالا مدیریت کند. اما چرا این قابلیت تا این حد حیاتی است؟

بسیاری از سلول‌ها در بدن انسان و حیوانات، در محیط‌هایی با غلظت اکسیژن بسیار کمتر از اتمسفر (که حدود ۲۱٪ است) رشد می‌کنند. به عنوان مثال، سطح اکسیژن در بافت‌های عمیق یا رحم مادر بین ۱٪ تا ۵٪ متغیر است. حالتی که در آن اکسیژن محیط کمتر از حد اتمسفریک تنظیم می‌شود، هیپوکسی (Hypoxia) نام دارد. انکوباتورهای معمولی به دلیل عدم کنترل اکسیژن، سلول‌ها را در معرض استرس اکسیداتیو قرار می‌دهند که می‌تواند نتایج آزمایش را دگرگون کند. انکوباتور سه گاز با تزریق گاز نیتروژن (N2)، اکسیژن محیط را کاهش داده و شرایط واقعی بافت را بازسازی می‌کند. این تجهیز در تحقیقات حساس سلول‌های بنیادی، مطالعات بیولوژی سرطان (که تومورها اغلب در محیط‌های هیپوکسیک رشد می‌کنند)، تکنولوژی‌های کمک‌باروری (IVF) برای حفظ سلامت جنین و تحقیقات نورولوژی کاربرد استراتژیک دارد. شرکت پارس آزما با بومی‌سازی این تکنولوژی پیچیده، امکان کنترل همزمان دما، CO2 و O2 را برای محققان ایرانی فراهم کرده تا نتایج آزمایشگاهی آن‌ها با استانداردهای جهانی برابری کند.

مزایای انکوباتور (O2/CO2) پارس آزما

• کنترل دقیق هیپوکسی: قابلیت تنظیم و تثبیت غلظت اکسیژن از ۱٪ تا ۲۰٪ با دقت فوق‌العاده جهت انجام پروتکل‌های حساس کشت سلول.
• سنسورهای پایداری بالا: استفاده از سنسورهای نسل جدید (Zirconia یا پارامغناطیس) که طول عمر بالایی داشته و در محیط‌های با رطوبت اشباع، دچار خطای محاسباتی نمی‌شوند.
• مصرف بهینه گاز نیتروژن: مجهز به الگوریتم‌های هوشمند تزریق گاز که با مدیریت زمان باز بودن شیرهای برقی، مصرف گاز N2 را به حداقل می‌رساند.
• پایداری اتمسفریک: سرعت بازگشت (Recovery) بسیار بالا؛ پارامترهای اکسیژن و دی‌اکسید کربن پس از باز و بسته شدن درب، در کمترین زمان ممکن به نقطه تنظیم بازمی‌گردند.
• سیستم استریل‌سازی پیشرفته: دارای سیکل‌های اختصاصی رفع آلودگی حرارتی (High-Heat Sterilization) که محفظه را از هرگونه باکتری و قارچ پاکسازی می‌کند.
• نمایشگر لمسی و گرافیکی: مجهز به مانیتور رنگی جهت مشاهده لحظه‌ای نمودارهای تغییرات اتمسفر داخلی و ثبت تاریخچه عملکرد دستگاه.

انواع انکوباتور O2/CO2 بر اساس کاربری

انکوباتور تری‌گس مخصوص IVF (رویان‌شناسی)

در مراکز درمان ناباروری، جنین‌ها به شدت به نوسانات اکسیژن حساس هستند. این مدل‌ها معمولاً با محفظه‌های تفکیک‌شده (Multi-room) طراحی می‌شوند تا باز کردن یک بخش، روی سایر نمونه‌ها تأثیر نگذارد و پایداری محیطی در بالاترین سطح حفظ شود.

انکوباتور O2/CO2 تحقیقاتی (سلول‌های بنیادی)

این دستگاه‌ها برای شبیه‌سازی شرایط ایسکمی (کاهش خون‌رسانی) و بازگشت اکسیژن طراحی شده‌اند. قابلیت برنامه‌ریزی سیکل‌های متغیر اکسیژن در این مدل‌ها، به محقق اجازه می‌دهد رفتار سلول را در سطوح مختلف اکسیژن مطالعه کند.

مدل‌های سفارشی با ظرفیت بالا

برای پروژه‌های صنعتی بیوتکنولوژی و تولید انبوه فرآورده‌های سلولی، پارس آزما امکان طراحی و تولید انکوباتورهای سه گاز با ابعاد بزرگتر و طبقات بیشتر را مطابق با نیاز مشتری فراهم کرده است.

راهنمای انتخاب و خرید انکوباتور O2/CO2 مناسب

نکات ایمنی و نگهداری در کار با انکوباتور

• خلوص گاز ورودی: همواره از گازهای با گرید آزمایشگاهی (حداقل خلوص ۹۹.۹۹٪) استفاده کنید؛ ناخالصی در نیتروژن می‌تواند منجر به مسمومیت سلولی شود.
• رگولاتورهای دقیق: استفاده از رگولاتورهای دو مرحله‌ای استنلس استیل برای کنترل دقیق فشار ورودی به سنسورهای حساس دستگاه الزامی است.
• کالیبراسیون دوره‌ای: سنسور اکسیژن باید به صورت سالانه با دستگاه مرجع کالیبره شود تا از صحت غلظت تزریقی اطمینان حاصل گردد.
• فیلتراسیون هوای ورودی: بررسی و تعویض به موقع فیلترهای هپا (HEPA) در مسیر گازها برای جلوگیری از ورود آلودگی میکروبی به داخل محفظه.
• ایمنی سیلندرها: با توجه به استفاده از دو نوع گاز تحت فشار، آموزش اپراتورها برای مهار صحیح کپسول‌ها و کار با رگولاتورها حیاتی است.

سوالات متداول انکوباتور O2/CO2

چرا برای کاهش اکسیژن در انکوباتور به گاز نیتروژن نیاز داریم؟

اکسیژن موجود در هوا حدود ۲۱٪ است. برای رسیدن به غلظت‌های پایین‌تر (مثلاً ۵٪)، باید اتمسفر داخلی را با یک گاز خنثی جایگزین کرد. نیتروژن به عنوان یک گاز بی‌اثر، جایگزین اکسیژن شده و بدون تأثیر شیمیایی بر محیط کشت، غلظت O2 را کاهش می‌دهد.

آیا انکوباتور سه گاز پارس آزما قابلیت کنترل رطوبت را هم دارد؟

بله، این دستگاه‌ها به صورت پیش‌فرض رطوبت نسبی بالای ۹۵٪ را تأمین می‌کنند تا از تبخیر محیط کشت جلوگیری شود. در مدل‌های پیشرفته، امکان کنترل دیجیتال و دقیق رطوبت نیز وجود دارد.

تفاوت عملکرد سنسورهای این دستگاه در محیط‌های با رطوبت بالا چگونه است؟

سنسورهای زیرکونیای به‌کار رفته در محصولات پارس آزما برخلاف سنسورهای گالوانیک قدیمی، در رطوبت اشباع دچار اشباع‌شدگی نمی‌شوند و دقت خود را به طور کامل حفظ می‌کنند.

عمر مفید سنسورهای اکسیژن چقدر است و چه زمانی نیاز به تعویض دارند؟

بسته به نوع سنسور، عمر مفید آن‌ها بین ۲ تا ۵ سال است. دستگاه در صورت افت حساسیت سنسور، از طریق سیستم هشدار هوشمند به کاربر اطلاع می‌دهد که زمان کالیبراسیون یا تعویض فرا رسیده است.

آیا امکان تبدیل انکوباتور CO2 معمولی به مدل سه گاز وجود دارد؟

خیر؛ به دلیل تفاوت در سیستم برد الکترونیکی، لاین‌های ورودی گاز و ساختار سنسورها، این ارتقا به صورت دستی مقدور نیست و دستگاه باید از ابتدا با ساختار “سه گاز” تولید شود.

خدمات نصب، راه‌اندازی و آموزش توسط تیم پارس آزما چگونه ارائه می‌شود؟

پس از خرید، کارشناسان فنی پارس آزما در محل آزمایشگاه حاضر شده و علاوه بر نصب و تست نهایی پارامترها، آموزش کامل کار با منوها و نکات نگهداری را به اپراتورها ارائه می‌دهند.